Ziemia Chełmska a nie Chełmszczyzna

Moderatorzy: avee, El

ODPOWIEDZ
Mazurek_Jacek
Posty: 26
Rejestracja: 08 sty 2015, 09:16

Ziemia Chełmska a nie Chełmszczyzna

Post autor: Mazurek_Jacek »

Mam wielką prośbę do moderatora o zmianę katalogu z Chełmszczyzny na Ziemię Chełmską. Chełmszczyzna jako nazwa ziem pojawiła w wyniku intensywnej rusyfikacji tych ziem.

Andrzej
Posty: 107
Rejestracja: 21 lut 2012, 18:53

Post autor: Andrzej »

Nie Ziemia Chełmska a ziemia chełmska. Termin Chełmszczyzna pojawił się wcześniej niż walka o wydzielenie guberni chełmskiej.

Awatar użytkownika
Greg
Posty: 2051
Rejestracja: 24 kwie 2011, 22:38
Lokalizacja: Lublin
Płeć:
Kontakt:

Post autor: Greg »

Mazurek_Jacek pisze:Chełmszczyzna jako nazwa ziem pojawiła w wyniku intensywnej rusyfikacji tych ziem.
Proszę o podanie źródła takich informacji.
Pozdrawiam Grzegorz

Mazurek_Jacek
Posty: 26
Rejestracja: 08 sty 2015, 09:16

Post autor: Mazurek_Jacek »

W celu wyjaśnienia, czy tez bardziej przekonania należy na ten obszar spojrzeć w ujęciu geograficznym, historycznym i kulturowym. Ziemia chełmska, czy też Chełmszczyzna „oto jest pytanie”, dużymi czy małymi literami to chyba najmniej ważne, wiem tylko, że jako nazwa katalogu raczej powinna być dużymi literami. Polak „z krwi i kości” - powie ziemia chełmska, Ukrainiec powie Chełmszczyzna, a jak powiedzą Ci, którym czas i historia pomieszała ich pochodzenie?.

Teraz bardziej poważniej i historycznie w dawnej Polsce ziemia była obszarem administracyjnym powstałym z księstwa w którym nie utworzono urzędu wojewody. Potem ziemie przekształciły się w województwa, przy czym część z nich pozostało przy dawnej nazwie. Jedną z nich była ziemia chełmska. Historycznie obszar ten był przedmiotem rywalizacji polskiej i ruskiej. W 1340 r. tereny ziemi chełmskiej zostały zdobyte prze Kazimierza Wielkiego, potem swoje roszczenia zgłosili książęta litewscy, aby ostatecznie wejść w skład Królestwa Polskiego. Terytorium ziemi chełmskiej obejmowało powiat chełmski oraz powiat krasnostawski. Ok. 1392 r. Władysław Jagiełło przyłączył do niej Hrubieszów wraz z okolicznymi miejscowościami . W latach 30. XV w. do ziemi chełmskiej włączone zostały rozległe tereny na prawym brzegu Bugu - powiaty ratneński i lubomelski. Na pocz. XVI w. do ziemi chełmskiej włączona została tzw. włość kryłowska, oderwana od województwa bełskiego. Tak ukształtowany obszar ziemi chełmskiej pozostał zasadniczo niezmieniony do pierwszego rozbioru Rzeczypospolitej w 1772 r. i zajmował blisko 10 tys. km². Na początku XVI prawdopodobnie ziemia chełmska została włączona do województwa ruskiego. W takim kształcie ziemia chełmska przetrwała do rozbiorów Polski.
Pierwszy rozbiór Polski spowodował oderwanie od ziemi chełmskiej jej południowych terenów wraz z Zamościem. Ziemia chełmska stała się wówczas całkowicie samodzielną jednostką administracyjną, niezależną od województwa ruskiego, które niemal w całości zostało zagarnięte przez Austrię. Po drugim rozbiorze Polski w 1793 r. została przeprowadzona reforma administracyjna państwa, w wyniku której okrojona ziemia chełmska została podniesiona do rangi województwa z podziałem na ziemię chełmską, łukowską i parczewską. Obejmowało ono międzyrzecze Bugu i Wieprza (bez Krasnegostawu), ziemię łukowską, okolice Parczewa i zabużańskie tereny ziemi chełmskiej. W wyniku trzeciego rozbioru Polski (1795) wschodnia, zabużańska część ziemi chełmskiej znalazła się w zaborze rosyjskim, a zachodnia austriackim.
Rozbiory Polski oznaczały kres istnienia ziemi chełmskiej jako jednostki administracyjnej o ściśle określonych granicach oraz zerwanie trwających ponad trzysta lat związków z zabużańską częścią ziemi. Od tego momentu termin ziemia chełmska oznacza tereny i jednostki administracyjne tylko częściowo pokrywające się z obszarem ziemi chełmskiej w jej historycznych granicach i ciążące ku Chełmowi jako ośrodkowi kościelnemu, administracyjnemu, politycznemu i gospodarczemu.

A teraz przystąpmy do odpowiedzi na zasadnicze pytanie ziemia chełmska czy też Chełmszczyzna. W mojej ocenie z punktu widzenia polskiej państwowości i jej historii powinnyśmy używać nazwy ziemia chełmska. Pojęcie Chełmszczyzny pochodzi z tłumaczenie z języka ukraińskiego hasła „Chołmszczyna” w: Encykłopedija Ukrajinoznawstwa [Encyklopedia Ukrainoznawstwa], t. 10, Munchen 1980, s. 3615-3621 i jest często używane przez ukraińskie środowiska nacjonalistyczne, w których uznaniu te ziemi powinny być przynależne Ukrainie.

Mając to wszystko na względzie moja prośba do moderatora jest dalej aktualna!!!

Awatar użytkownika
Greg
Posty: 2051
Rejestracja: 24 kwie 2011, 22:38
Lokalizacja: Lublin
Płeć:
Kontakt:

Post autor: Greg »

Z samego serca Chełmszczyzny - ROCZNIK CHEŁMSKI TOM 1 strony 16,17,18
http://cyfrowa.chbp.chelm.pl/dlibra/doccontent?id=64&dirids=1
Pozdrawiam Grzegorz

ODPOWIEDZ

Wróć do „Chełmszczyzna”