Wola Gułowska i okolice - co jest w AP Lublin

Moderatorzy: avee, El

ODPOWIEDZ
elbeta
Posty: 22
Rejestracja: 03 paź 2011, 09:35

Wola Gułowska i okolice - co jest w AP Lublin

Post autor: elbeta »

Przybliżę troszkę efekt moich poszukiwań w lubelskim archiwum dot. Woli Gułowskiej i niektórych okolicznych wsi, wchodzących w skład dóbr Gułów, należących do hr. Krasińskiego. Wyprzedzam ewentualne pytania jakie już pojawiły się i pojawią po publikowaniu w pomocniku, opracowanych przeze mnie tabel. Ponieważ moje poszukiwania dotyczyły nie tylko powiatu łukowskiego ale też i sokołowskiego i miałam bardzo dużo dokumentacji do przejrzenia, to w archiwum robiłam tylko zdjęcia, a przejrzenie tych "zdobyczy" zostawiłam sobie na później. Poniżej zestawienie tego, co mam:

1. "Inwentarz dóbr Turzystwa, Lipin, Konorzatki i Chordzieszki spisany w dniu 30 lipca 1798r.", znajdujący się w zespole "C.K. Urząd Cyrkularny Siedlecki" - pod nr 35/21/3/-/11. To bardzo ciekawy dokument, sporządzony przez komornika w celu "detaxacyi " tych dóbr (czyli wyceny), ponieważ ich dziedziczny właściciel zapewne popadł w długi. Napisany przepięknym charakterem pisma i pięknym językiem, zawiera bardzo szczegółowy opis dóbr (opisy folwarków, ich okolicy, zabudowań, domostw, zasiewów, obciążeń i należności), włącznie z imiennymi tabelami powinności poddanych - cymesik, sama przyjemność go czytać. Tabele z nazwiskami poddanych tych wsi są już w pomocniku. Z dokumentu ponadto wynika, że właściciel tych dóbr to wielmożny Franciszek Brzozowski. Wieś Turzustwo była "w posiadaniu tradycyjnym W. Antoniego Opalewskiego, Kunegundy z Brzozowskich, w Prowizyi od Summy posagowej 50,298 ..." . Wieś Konorzatka była "w posiadaniu W. Teresy z Leszkiewiczów niegdy W. Franciszka Brzozowskiego rozwiedzionej małżonki tradycyjnie zostająca." Zainteresowałam się trochę rodziną Brzozowskich i ustaliłam, że byli herbu Korab. Syn Franciszka Brzozowskiego i Teresy Leszkiewicz - Kazimierz Franciszek Brzozowski zawarł w 1813r. związek małżeński z Ludwiką Lasocką (akt nr 113 - Warszawa ASC VII Cyrkuł). Z tego aktu wynika, że pan młody urodził się w Warszawie i że jego rodzice już dawno nie żyją - zmarli w kraju rosyjskim. Ciekawe czy hr. Krasiński nabył w 1798 r zlicytowany majątek, czy później.
2. Tabele prestacyjne wsi Gułów, Wola Gułowska, Hordzieszka, Konorzatka, Lipiny do dóbr Gułów należące, własność JW hr. Krasińskiego (są już udostępnione w pomocniku) oraz wsi Wojcieszków, Stara Wieś, Wola Bobrowa, Woli Bystrzyckiej, części na Bystrzycy i Oszczepalinie do dóbr głównych w Wojcieszkowie należące, własność Edmunda hr. Suchodolskiego (jak je opracuję w formie tabel, to też je prześlę). Tabele znajdowały się w zespole nr 35/115/0 "Komisja Województwa Lubelskiego i Rząd Gubernialny Lubelski" - Tabelle prestacyjne dóbr powiatu łukowskiego od nr 35/115/0/2.8/233 do 35/115/0/2.8/238. Pięć grubych, dość zniszczonych tomów. Ja je przejrzałam delikatnie kartka po kartce, żeby czegoś nie pominąć. Jak dobrze pamiętam, to ułożone powiatami, potem nazwami dóbr w powiecie i w tych dobrach już konkretne wsie. W przypadku np. spisanych przeze mnie dóbr Gułów, wsie były spisane na jednej kartce (Hordzieszka, Konorzatka, Lipiny) a ja je rozbiłam dla wygody na trzy tabele. Tak samo było z Gułowem i Wolą Gułowska (dwie wsie na jednej kartce). Nie widziałam żadnych dat na dokumentach, przyjmuję, ze czas ich sporządzenia jest zgodny z tym co podaje archiwum, czyli lata 1846 – 1848. Po swojemu zweryfikowałam sprawdzając zgony niektórych mieszkańców występujących w tych tabelach, najwcześniejszy akt zgonu był z 1850r. a wiec na pewno czas ich sporządzenia jest zgodny z tym co podaje archiwum.
3. Tabele dodatkowe do table prestacyjnych wsi: Konorzatka, Chordzieszka, Lipiny, Gułów i Wola Gułowska (są już umieszczone w pomocniku) oraz Adamów., Bystrzyca, Wola Bystrzycka i Wola Bobrowa (jak je opracuję w formie tabel, to prześlę). Tabele znajdowały się w zespole nr 35/115/0 "Komisja Województwa Lubelskiego i Rząd Gubernialny Lubelski”, Tabelle dodatkowe do tabel prestacyjnych z roku 1846 w pow. Łukowskim od nr 35/115/0/2.8/239 do 35/115/0/2.8/242. Wg tego co jest zapisane w archiwum, to czas ich sporządzenia to rok 1861. Cztery grube księgi, bardzo zniszczone. Na początku usłyszałam, że ich nie dostanę, bo są w konserwacji, ale po jakimś czasie, ku mojemu zaskoczeniu, pani z archiwum jednak je przyniosła, nie wyjaśniając, czy zabrane dla mnie z konserwacji czy jeszcze tam nie dotarły. To było kilka miesięcy temu, więc nie wiem jak wygląda stan aktualny (w konserwacji czy udostępniane).
4. Tabele likwidacyjne pochodzące ze zbioru nr 35/168/0 „Zbiór tabel likwidacyjnych lubelskiej i siedleckiej guberni”. Mam tabele następujących wsi/miast: Adamów, gmina Gułów (nr 35/168/0/11/1910), Czarna, gmina Charlejów (nr 35/168/0/11/1934), Hordzieżka, Gmina: Gułów (nr 35/168/0/11/1960), Konorzatka, gmina Gułów (35/168/0/11/1990), Lipiny, gmina Gułów (35/168/0/11/2006), Wola Gułowska, gmina Gułów (35/168/0/11/2112). Każda wieś oddzielnie w teczce, zawiera różne dokumenty sporządzone w różnych latach wg stanu na dzień wejścia w życie ustawy uwłaszczeniowej (rok 1864) oraz z lat późniejszych. Na przykładzie Woli Gułowskiej mogę podać, że z informacji archiwalnej wynika, iż w teczce są dokumenty z lat 1868 – 1892. Faktycznie są wykazy gospodarzy i chłopów małorolnych (dwa oddzielne zestawienia) wg stanu na 1864r. ale sporządzone później (zapewne w 1868r., ponadto są dokumenty z roku 1771 i z roku 1881. Z 1892r. widziałam jakiś jeden dokument, ale opisowy, nie zawierający informacji o chłopach. Są tam tez inne dokumenty, dot. np. udzielonego przez hr Krasińskiego pełnomocnictwa jego plenipotentowi, do zajęcia się kwestiami uwłaszczeniowymi w całym majątku hrabiego. Ponadto jest jeszcze protokół z 1881r. z treści którego wynika, że dotyczy sprawy serwitutów, wymienia tylko chłopów małorolnych (a właściwie w niektórych miejscach już ich następców). Jak widać interesująca jest cala dokumentacja a nie tylko same tabele. Ponieważ dokumentacja jest po rosyjsku, to zostawiłam sobie tabele likwidacyjne na koniec. Jak je spiszę, to prześlę. Szczegółowo sfotografowaną mam teczkę tylko Woli Gułowskiej. W przypadku pozostałych wsi tylko tabele (bez pozostałych dokumentów).
5. Na koniec mała uwaga techniczna. Niektóre księgi (szczególnie te zniszczone) fotografuje się źle, niewygodnie. Potrzebna jest druga osoba do przytrzymywania kart. Trzeba się z księgami obchodzić delikatnie, a karty są wszyte tak, że czasami nie da się księgi rozłożyć. Czasem jedną stronę fotografowałam kilkakrotnie. Obsługa w archiwum bardzo miła i kompetentna, można liczyć na pomoc tych osób.
Elżbieta

faconek
Posty: 25
Rejestracja: 12 sty 2014, 21:23
Lokalizacja: Adamów

Post autor: faconek »

Witam!
Ze wszystkich wymienionych tu dokumentów najbardziej mnie interesuje mnie inwentarz 1798 r. Podobny udało mi się odnaleźć w Bibliotece Czartoryskich w Krakowie. Zawiera on tabele mieszkańców miasta Adamowa oraz wsi Wola Gułowska, Gułów i Dębowica. Szczególnie interesująca jest tabela Woli Gułowskiej gdzie podana jest ilość posiadanych dzieci z podziałem na córki i synów (tabele opublikuje niebawem). Opis ten znajduje się w księdze, w której można również odnaleźć informacje na temat innych folwarków będących własnością Krasińskich z terenu Ziemi Stężyckiej i Łukowskiej (Archiwum Krasińskich rękopis 12047). Ponieważ byłem tam dość dawno jak jeszcze studiowałem (5 lat temu) nie pamiętam nazw tych miejscowości poza Magnuszewem.

ODPOWIEDZ

Wróć do „Ziemia Łukowska”